Na plaży, nad rzeką albo przy miejskim wysypisku mewa potrafi znaleźć niemal wszystko, co nadaje się do zjedzenia. Jej jadłospis zmienia się zależnie od gatunku, pory roku i miejsca, dlatego obejmuje zarówno ryby i bezkręgowce, jak i padlinę czy ludzkie resztki. Wyjaśniam, co jedzą mewy, dlaczego tak łatwo przystosowują się do życia w miastach oraz czym można im zaszkodzić, nawet mając dobre intencje.
Mewy jedzą różnorodny pokarm, ale nie każda zdobycz służy im tak samo
- Naturalna dieta obejmuje ryby, skorupiaki, mięczaki, owady, dżdżownice i drobne kręgowce.
- Miejskie mewy często korzystają z odpadków, ponieważ łatwo znajdują je przy śmietnikach, restauracjach i portach.
- Chleb, chipsy i słone przekąski nie są dobrym pokarmem dla tych ptaków.
- Jadłospis zależy od gatunku, siedliska, pogody i dostępności pożywienia.
- Najlepszą pomocą jest niedokarmianie mew i ograniczanie dostępu do odpadów.
Co znajduje się w naturalnej diecie mew
Mewy są oportunistami, czyli zwierzętami, które wykorzystują pokarm dostępny w danym miejscu i czasie. Najczęściej polują na ryby, kraby, krewetki, małże, ślimaki i owady. Zbierają też dżdżownice na wilgotnych łąkach, wyjadają organizmy wyrzucone przez fale i korzystają z okazji, gdy znajdą martwe zwierzę.
Większe gatunki mogą chwytać drobne gryzonie, pisklęta innych ptaków, jaja, a czasem także niewielkie kręgowce. Nie oznacza to jednak, że każda mewa poluje w ten sam sposób. Jedne osobniki nurkują płytko po ryby, inne chodzą po brzegu, a jeszcze inne czekają na odpływ lub przeszukują pola po pracach rolnych.
Właśnie ta elastyczność decyduje o ich sukcesie. Gdy morze jest wzburzone, mewa może przenieść się nad rzekę, mokradło albo na pobliskie pole. Z moich obserwacji wynika, że wiele osób kojarzy ją wyłącznie z rybą, choć w praktyce ryby są tylko jednym z kilku ważnych źródeł pożywienia.
Dlaczego mewy chętnie jedzą ludzkie resztki
W miastach i kurortach ptaki szybko uczą się, gdzie można zdobyć pokarm bez dużego wysiłku. Otwarte kosze, przepełnione kontenery, targowiska, porty rybackie i restauracyjne zaplecza dostarczają im resztek mięsa, ryb, frytek, pieczywa oraz innych produktów. Taki pokarm jest łatwo dostępny, ale nie musi być dla nich zdrowy.
Resztki z kuchni mają często dużo soli, tłuszczu i kalorii, a za mało składników potrzebnych do prawidłowego rozwoju. Mewa może się najeść, lecz jej dieta staje się mniej różnorodna. W dłuższej perspektywie zwiększa to ryzyko niedoborów, nadwagi i problemów z kondycją.
Łatwy dostęp do odpadków zmienia też zachowanie ptaków. Mewy przestają unikać ludzi, zaczynają podchodzić do stolików i próbują odbierać jedzenie z rąk. Jak przypomina WWF Polska, dokarmianie może szkodzić zarówno ptakom, jak i porządkowi w miejscach, w których żyją.
Czego nie podawać mewom
Najczęstszy błąd to przekonanie, że skoro mewa zjada frytkę albo kawałek bułki, to taki pokarm jej służy. To, że ptak coś połyka, nie oznacza, że jest to właściwe pożywienie. Mewy są mało wybredne i często wykorzystują nawet produkty o niskiej wartości odżywczej.
- pieczywa, zwłaszcza dużych ilości białego chleba,
- frytek, chipsów i słonych przekąsek,
- wędlin, fast foodów i produktów mocno przyprawionych,
- słodyczy oraz żywności zawierającej dużo cukru,
- resztek z talerza i zepsutego jedzenia.
Nie chodzi tylko o zdrowie pojedynczego ptaka. Regularne dokarmianie skupia mewy w jednym miejscu, zwiększa ilość odchodów i może nasilać konflikty z mieszkańcami. Ptaki przyzwyczajone do ludzi stają się bardziej natarczywe, a czasem również agresywne przy obronie pokarmu.
W normalnych warunkach najlepiej więc nie dokarmiać mew wcale. Wyjątkowe sytuacje pogodowe, takie jak długotrwały silny mróz i zamarznięte zbiorniki wodne, wymagają stosowania zaleceń lokalnych służb lub organizacji przyrodniczych, a nie przypadkowego rzucania pieczywa na plażę.
Jak dieta zmienia się zależnie od miejsca i pory roku
Ta sama mewa może jeść zupełnie inne rzeczy nad Bałtykiem, w porcie i na miejskim wysypisku. Nad wodą łatwiej o ryby, mięczaki i skorupiaki, natomiast na lądzie większe znaczenie mają owady, dżdżownice, jaja, padlina i resztki pochodzenia ludzkiego.
| Miejsce | Typowy pokarm | Co ma największe znaczenie |
|---|---|---|
| Wybrzeże i plaża | Ryby, małże, kraby, organizmy wyrzucone przez fale | Dostępność pożywienia po odpływie i podczas sztormów |
| Rzeki i jeziora | Ryby, owady, larwy, dżdżownice, drobne zwierzęta | Poziom wody oraz pora lęgowa |
| Pola i łąki | Owady, bezkręgowce i drobne gryzonie | Prace polowe odsłaniające pokarm |
| Miasta i porty | Odpady, resztki ryb, mięso i pieczywo | Łatwy dostęp do niezabezpieczonych kontenerów |
W sezonie lęgowym dorosłe ptaki intensywnie szukają pokarmu dla młodych. Pisklęta otrzymują pożywienie przyniesione przez rodziców, dlatego jakość dostępnej zdobyczy wpływa na ich rozwój. W tym okresie szczególnie ważne jest, aby nie przyciągać całych kolonii odpadkami i nie płoszyć ptaków w pobliżu gniazd.
Czy mewy są pożyteczne dla środowiska
Mewy pełnią kilka funkcji w ekosystemie. Zjadają część bezkręgowców, usuwają padlinę i wykorzystują organiczne resztki, które w przeciwnym razie pozostawałyby w środowisku. Nie są jednak naturalną ekipą sprzątającą dla miast, a ich obecność nie rozwiązuje problemu źle zarządzanych odpadów.
Duża liczba mew w pobliżu ludzi zwykle mówi więcej o dostępności odpadków niż o wyjątkowej skuteczności ptaków. Zamykanie kontenerów, ograniczenie marnowania żywności i niedokarmianie zwierząt działają lepiej niż próby odstraszania pojedynczych osobników.
W Polsce skład populacji mew jest zróżnicowany, a rozpoznanie gatunku nie zawsze jest proste. Badania publikowane w Ornis Polonica pokazują, że poszczególne gatunki mogą różnić się ekologią, miejscami lęgowymi i sposobem korzystania ze środowiska. Dlatego nie każdą obserwację dużej, biało-szarej mewy należy automatycznie przypisywać jednemu gatunkowi.
Co zrobić, gdy mewa podchodzi zbyt blisko
Najprostsza zasada brzmi nie pokazuj jedzenia i nie rzucaj go ptakowi. W restauracji lub na plaży lepiej schować posiłek, zamknąć pojemnik z odpadkami i spokojnie odejść. Krzyk, machanie rękami albo próba gonienia mewy często tylko zwiększają zamieszanie.
Jeśli ptak jest ranny, osłabiony lub zaplątał się w żyłkę, nie próbuj go łapać bez zabezpieczenia. W takiej sytuacji rozsądniej skontaktować się z lokalnym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt, strażą miejską albo inną właściwą służbą. Szczególnej ostrożności wymagają młode mewy, które mogą wyglądać na samotne, choć rodzice często przebywają w pobliżu.
Najlepszy jadłospis mewy to ten zdobyty samodzielnie
Mewy jedzą bardzo różnorodnie, lecz ich naturalna dieta opiera się przede wszystkim na rybach, bezkręgowcach i drobnych zwierzętach. Resztki z ludzkich stołów są dla nich łatwą zdobyczą, ale nie powinny zastępować naturalnego pokarmu.
Jeżeli chcemy pomagać przyrodzie, skuteczniejsze od dokarmiania będzie ograniczanie odpadów, zamykanie pojemników i pozostawianie ptakom dostępu do bezpiecznych siedlisk. Najlepsza pomoc nie polega na karmieniu mewy, lecz na tym, by nie zmuszać jej do życia wyłącznie na śmieciach.
